Elektronik

Gerilim çoklayıcılar, üretilen DC gerilimi, kondansatörler yardımıyla büyülten devre düzenleridir. Büyük gerilim ve küçük akımlara ihtiyaç duyulan devrede kullanılır.
Büyük gerilimleri koruyabilmek için ve "+" , "-" kutupları belirleme bakımından elektrolitik kondansatörlerden yararlanılır.
Ancak, kondansatörler zaman içinde deşarj olduğundan, gerilim çoklayıcılar AC gerilimin giriş yaptığı müddetçe hizmet verirler. Yani, bir pil veya akümülatör gibi değildirler.
Değişik gerilim çoklayıcılar üretilebilmektedir:

• Gerilim ikileyiciler
• Gerilim üçleyiciler
• Gerilim dörtleyiciler
• Gerilim n 'leyiciler

Gerilim ikileyiciler, Şekil 5.25(a) 'da görüldüğü gibi iki diyot ve iki kondansatörden oluşmaktadır.
Kondansatörler birbirine seri ve yük direncine paralel bağlı olduğundan, şarj gerilimleri toplamı AC gerilimin tepe değerinin iki katı olmaktadır.
Kondansatörler ihtiyaca göre 50-500 µF arasında seçilebilmektedir. Kapasite büyüdükçe daha kararlı bir çalışma sağlanmaktadır.
Gerilim İkileyicinin Çalışma Prensibi:

Gerilim ikileyicilerin çalışması üç aşamada tamamlanır:

1. AC gerilimin pozitif ilk alternansında: Şekil 5.25(b) 'deki gibi, A girişi (+), B girişi (-) olduğundan, D1 diyotu iletime geçmekte ve devre C1 kondansatörü üzerinden tamamlanmaktadır. Böylece C1 kondansatörü AC gerilimin tepe değerine eşit gerilimle şarj olur. Kondansatörün (+) ve (-) kutupları şekilde görüldüğü gibidir.
2. AC gerilimin negatif alternansında: Şekil 5.25(c) 'de görüldüğü gibi, B girişi (+), A girişi (-) iken D2 diyotu iletime geçmekte ve C2 kondansatörü şarj olmaktadır. C2 kondansatörünün kutupları da şekilde görüldüğü gibidir.
3. AC gerilimin ikinci pozitif alternansının düşüşe geçişi sırasında: Kondansatörler Şekil 5.25(d) 'de görüldüğü gibi RL yük direnci üzerinden deşarj olur.
   Şarj akımını sınırlamak için girişe 50-100 Ohm arasında bir Rs direnci bağlanabilir.