Elektronik

Psikoloji Akımları-Kuramları-Yaklaşımları (insan davranışlarının nedenleri)

Rate this Entry
Alıntı Orijinal mesajı yazan :KPSS-2011 Mesajı Göster
1. Yapısalcılık (W.Wundt, E.Titchener) : Piskolojinin konusu bilinç, amacı ise bilince ait öğelerin incelenmesidir. İnsan zihni çeşitli bilinç öğelerine ayrılır. Psikolojinin amacı ise bilinç öğelerini birleştirmek ve çözümlemektir. Bilinç öğelerinin incelenmesi için içe bakış ( iç gözlem) yöntemi geliştirilmiştir.

2. Fonksiyonolist akım (işlevselcilik) (w.James, J. Dewey) : İnsan davranışlarını anlayabilmek için bilincin yanı sıra ihtiyaçlarını karşılamak ve çevresine uyum göstermek için ortaya konan davranışlar üzerinde durur. Temel olarak zihnin ve davranışın işlevleri üzerinde durmuşlardır. Kişiliği ve davranışı çevreye uyum süreci olarak ele almışlardır. Özellikle, öğrenme, problem çözme ve güdülenme gibi süreçlere önem vermişlerdir.

3. Davranışçılık ( Kurucusu Watson, Temsilcileri Pavlov, Thorndike, Skinner, J.Locke, Guthrie) : Davranışçı görüş yapısalcılığı ve işlevselciliği yetersiz bularak sezgilerin, duyguların ve düşüncelerin gözlenemeyeceğini iddia ederek içebakış yöntemini reddetmişlerdir. Psikolojinin gözlenebilen ve ölçülebilen davranışlar üzerinde çalışması gerektiğini açıklar. İnsan ne iyidir ne de kötüdür. Sadece uyarıcılara tepki veren bir varlıktır. Davranış çevre tarafından biçimlendirilmekte, bununla birlikte bireyde çevreyi biçimlendirmektedir. Çevre ve geçirilen yaşantılar kişilikleri biçimlendirir. Birey bir heykeltıraşın heykele şekil verdiği gibi şekillendirilir. Birey sınama-yanılma yoluyla öğrenir. Öğrenmeyi Uyarıcı-Tepki mekanizması ile açıklamışlardır.

4. Bilişsel ( kognitif) yaklaşım (Gestalt Ekolü, Piaget, Bruner, Ausebel) : Gestalt ekolü, yapısalcılara ve davranışçılara karşı çıkarak, onların parçacı bakış açılarını eleştirmiş bireye ve onun darvanışlarına bütünsel bakmıştır. Buna göre insan zihni bütünü kavrama yeteneğine sahiptir. Birey kavrayarak seziş yaparak öğrenir. En önemli sayıltıları "Bütün, kendisini oluşturan parçaların ve öğelerin toplamından daha farklıdır, anlamlıdır." dir. Davranışları bir süreç olarak ele almışlardır; ilgi,algı,bellek, düşünme, kavrama, konuşma gibi süreçlere yer vermişlerdir. Birey kavrayarak (içgörü geliştirerek) öğrenir. Bilişssel psikologlar (davranışçıların kabul ettiği gibi) bireyi etkiye tepkide bulunan edilgen (pasif) varlıkları olarak değil; uyarıcıları seçerek algılayan, işleyen ve anlamlandıran bir katılımcı olarak görür.

5. Psikoanalitik-Psikodinamik Yaklaşım (Freud)
---Psikososyal Yaklaşım (Erikson) ....................: Avrupada güçlenen yaklaşımlardır. Freud, davranışın sebebini bilinç dışı etkinlikler açısından ele almıştır. İnsan iki temel içgüdünün etkisinde davranmaktadır. Cinsellik ve saldırganlık. Toplum tarafından hoş karşılanmayan bu duygulara ait istekler bilinçdışına itilirler ancak orada kaybolmazlar ve insan davranışlarına yön verirler. Freud kişiliğin oluşumunda ve olayların analizinde çocukluk yaşantıları (0-6 yaş) ve bu dönemdeki anne-baba tutumlarının önemi üzerinde durmuştur. Freud' a göre bu dönemde aşılamayan krizler ileride düzeltilemez. Düzeltmek için serbest çağrışım ve hipnoz yöntemlerini kullanmak gerektiğini söylemiştir.
Erikson ise psikososyal gelişim kuramında Freud' un bazı ilkelerine karşı gelerek kişiliğin oluşumunda ve gelişiminde biyolojik etkenler ile birlikte sosyal çevreninde önemli olduğunu ileri sürmüştür. Eriksona göre benlik gelişimi dönemler halinde olur ( epigenetik ilke) ve her dönemin atlatılması gerken çatışma-kriz alanları bulunur. Bireyin gelişiminin yaşam boyu sürdüğünü savunmuştur.

6. İnsancıl-Hümanist Yaklaşım ( A. Maslow-C.Rogers,Kohlberg) : Psikoanalitikçilerin insanın tehlikeli bir varlık olduğu görüşüne karşı çıkarak insanın değerli olduğu ve doğasının iyilik temelleri üzerine kurulu olduğu görüşünü ileri sürmüşlerdir. Davranışların temelinde ihtiyaçlar güdüler bulunur. Birey kendisini gerçekleştirmeye çalışan bir varlıktır. Bireyler algılama ve benlik tasarımı üzerinde durur. Birey tek, benzersiz ve değerlidir. Birey bir fenomendir. Eğitim öğrenci merkezli olmalıdır. Eğitim bireylerin potansiyelinin ortaya çıkarılmasına ve kişisel gelişimine yardımcı olmalıdır.

7. Ekolojik Sistem Kuramı ( Bronfenbrenner, Bernstein) : Bu kuram insan gelişiminin ekolojisi üzerinde odaklanır. Gelişim sürecinde insanın ekolojik çevresinin önemini vurgular.

8. Nörobiyolojik yaklaşım (W.James-Hebb) : Davranışların oluşumunu beyin, sinir sistemi ve beyin hücreleri-nöronlar arasındaki sinaps bağlarına göre ele almışlardır.

Submit "Psikoloji Akımları-Kuramları-Yaklaşımları (insan davranışlarının nedenleri)" to Digg Submit "Psikoloji Akımları-Kuramları-Yaklaşımları (insan davranışlarının nedenleri)" to del.icio.us Submit "Psikoloji Akımları-Kuramları-Yaklaşımları (insan davranışlarının nedenleri)" to StumbleUpon Submit "Psikoloji Akımları-Kuramları-Yaklaşımları (insan davranışlarının nedenleri)" to Google

Kategoriler
Uncategorized

Comments