İki kategorik değişken arasındaki fark ve ilişki boyutu chi square testi ile belirlenir.
(ki kare)


Kategorik değişken derken nominal veya ordinal olarak isimlendirilen sınıflandırma temelli değişkenlerden bahsediyoruz.

Test uygulama sırası aşağıdaki gibidir:

Ana Fark hipotezini kur.

h1= A değişkeni ile B değişkeni arasında fark var, A değişkeni B değişkeninden bağımsız değildir.

h0= A değişkeni ile B değişkeni arasında fark yok, A değişkeni ve B değişkeni birbirinden bağımsızdır.

*Her bir hücrede beklenen değer (expected) 5 ve üzerinde olmalıdır. Bu kontrol edilir.
*Beklenen değeri 5 den küçük olan hücre sayısı toplam hücre sayısının yüzde 20 sini geçmemelidir.

-------Eğer hücre sayısı 2*2 den fazlaysa ve beklenen değeri 5 den küçük olan hücrelerin sayısı %20 den fazla ise recode yöntemi ile kategori birleştirilmesine gidilir. yoksa test devam edemez.
-------Eğer hücre sayısı 2*2 ise ve en az bir değer 5' den küçükse artık Pearson Chi square yorumlanmaz. Fisher Exact test değeri yorumlanır.
*Fisher Exact Test veya Pearson Chi Square testi seçimi yapıldıktan sonra

-------Eğer anlamlılık seviyesi (significance) %5 üzerinde ise H0 kabul edilir. İlişki testlerine bakılmaz. Çünkü iki değişken arasında fark yoktur.
-------Eğer anlamlılık seviyesi (significance) %5 altında ise H0 reddedilir. İki değişken arasında fark vardır ve ilişki oranını belirlemek için ilişki testlerine bakılır.

Chi Square (ki kare-kay kare) testi sadece fark testidir. Sadece iki değişken arasında fark-değişim olup olmadığını ifade eder. Ama iki değişken arasında fark var ise ilişkinin boyutunu belirlemek için ilişki testlerine bakılır.

İlişki testlerine bakılmadan önce ilişki hipotezleri kurulur:

h1= A değişkeni ile B değişkeni arasında ilişki var.
h0= A değişkeni ile B değişkeni arasında ilişki yok.

İlişki testlerinde Phi ve Cramer's V değerlerine bakılır.

2*2 tablolarda Phi testi.
2*2 den büyük tablolarda Cramer's V testine bakılır.

Uygun test seçilip uygulandıktan sonra:

--Anlamlılık (significance) değeri % 5 in üzerinde ise H0 kabul edilir. İlişki yoktur.
%5' in altında ise H0 reddedilir, ilişki vardır.

(Chi Square-Ki Kare-Kay Kare testinde anlamlı fark bulunmuş ise büyük ihtimalle ilişki testlerinin sonuçları da anlamlı çıkar.)

Phi ve Cramer's V testlerinde Value değerine bakılır:

0,00 ile 0,10 arasında ise küçük etki, zayıf ilişki
0,10 ile 0,30 arasında ise orta etki, orta ilişki
0,30 ile 0,50 arasında ise büyük etki, büyük ilişki vardır denilir.