Sonuçlar 1 to 1 of 1

Konu: Osiloskop ne işe yarar? Neleri ölçebilir? İç yapısı nasıldır? Osiloskop ders notları

  1. #1

    Default Osiloskop ne işe yarar? Neleri ölçebilir? İç yapısı nasıldır? Osiloskop ders notları




    Osiloskop ne işe yarar?

    Osiloskop elektriksel sinyallerin görselleştirilmesine ve ayrıntılı analiz yapılabilmesi olanak sağlar. AC ve DC gerilimlerin ölçülmesinde kullanılır. Yükselme ve düşme zamanlarının ölçülmesin de yardımcı olur. Periyot ve faz farkı hesaplanabilir, Periyot bulunduktan sonra f=1/T formülü ile frekans da hesaplanabilir. Osiloskop özelliklerine göre birkaç mV dan yüzlerce volta kadar gerilimler ölçülebilir.

    Osiloskop dolaylı yoldan hangi büyüklükleri ölçebilir?

    Osiloskop doğrudan akım ölçemez. Ancak devrelerin girişine bağlanan bir seri dirence düşen gerilimin hesaplanması ve Ohm Kanunu kullanarak akımın bulunması yolu ile akım ölçülmesine dolaylı yoldan katkı sağlar.

    Osiloskop çeşitleri nelerdir?

    Analog Osiloskoplar, Dijital Osiloskoplar, Taşınabilir Osiloskoplar.

    Osiloskop iç yapısı nelerden oluşur?



    Osiloskopta görüntü nasıl elde edilir?

    Flamanlar tarafından ısıtılan Katod, serbest elektron yaymaya başlar. Ön hızlandırma anodu tarafından çekilen elektronlar, kontrol ızgarası deliğinden geçerek bir araya gelir ve ışın demeti oluşturur. Hızlandırıcı anoddan geçerek dikey saptırma ve yatay saptırma levhalarına uygulanan gerilimlerle yön değiştirerek, fosfor kaplı ekran yüzeyine çarparlar ve yeşil bir ışık meydana getirirler. Yatay saptırma plakalarına tetikleyici işaret uygulanır. Düşey saptırma plakalarına ise ölçülmek istenen işaret, ön düzenleyici devreden geçirilerek uygulanır.

    Intensity (Parlaklık) düğmesi ne işe yarar?

    Ekrandaki işaretin parlaklığını ayarlar.

    Focus (Odaklama) düğmesi ne işe yarar?

    Ekrandaki çizginin kalınlığını ve dağınıklığını ayarlar.

    Vertical-Horizontal Position (Düşey-Yatay Pozisyon) düğmeleri ne işe yarar?

    Ekrandaki işaretin konumu değiştirilerek, ölçüm hassasiyeti arttırılabilir. Kare sayısı daha hassas hesaplanabilir.

    Volt/Div düğmesi ne işe yarar?

    Kanal sayısı kadar volt/div düğmesi bulunur. Düşey yükseltecin kazancı değiştirilerek, dikey kare başına düşen gerilim miktarı ayarlanır. Üstündeki küçük variable düğmesi ise volt/div kademesini 1 ile 2,5 arasındaki bir değerle çarpacak şekilde değiştirebilir. Gerilim hesaplanırken Volt/Div kademesi değeri ile dikey kare sayısı çarpılır. Üstündeki variable düğmesi en sağa çevirilip kilitlendiğinde volt/div çarpanı 1 olur.

    Time/Div düğmesi ne işe yarar?

    Time/div düğmesi her iki kanalda da ortaktır. Üstündeki variable düğmesi en sağa çevirilip kilitlendiğinde time/div çarpanı 1 olur. Periyot hesabı yapılırken, bir çevrimin yatay kare sayısı, time/div kademesi ile çarpılır.

    DC/AC/GND seçici anahtarı ne işe yarar?

    Ground (GND) seçili iken kanal girişi içeriden 0 potansiyeline bağlanır. Ekrandaki işaret 0 çizgisine getirilmek istenirse kullanılır. Çizgi sıfır ayarı yapılmış olur.

    AC seçili iken AC işaretler ölçülebilir. Girişe seri bir kondansatör devreye girer ve DC işaretler filtrelenir.

    DC seçili iken girişteki işaretler doğrudan görülebilir. Hem DC hem de AC işaretlerin görüleceği kademe budur.

    Trigerring source (Tetikleme kaynağı) düğmesi ne işe yarar?

    Ekrandaki işaretin oluşturulmasını sağlayan tetikleme işaretinin kaynağı buradan belirlenir.
    o Int (Internal): Ekranda görülen CH1 (kanal 1) veya CH2 (kanal 2) işaretini tetikleme işareti
    olarak seçer.
    o Line: Şebeke frekansını tetikleme işareti olarak seçer.
    o Ext (External): Dışarıdan uygulanacak olan işareti tetikleme işareti olarak seçer.

    Vertical Mode düğmeleri ne işe yarar?

    Sadece Kanal1 (CH1), sadece kanal2 (CH2), aynı anda ikisi birden (DUAL), ikisini toplayarak (ADD) şeklinde gösterim seçenekleri sunan düğme takımıdır.

    Slope (Eğim) düğmesi ne işe yarar?

    Bu anahtar (+) veya (-) olarak işaretlenmiştir. Tetiklemenin yükselen veya düşen kenarda yapılacağını belirtir.

    Osiloskoplarda genel olarak iki tip prob kullanılır.
    a) 1x1 lik prob: İşareti olduğu gibi iletir.
    b) 10x1 lik prob: İşaretin genliğini 10 kat zayıflatarak iletir.

    Prob kullanımına göre, ekrandaki işaretten çıkan hesap 10 ile çarpılır. x10 konumunda olan problarda bu şekilde hesap yapılır. Çıkan sonuç 10 ile çarpılmalıdır.

    Örnekler:

    1. Ekranda görülen işaretin tepe değerini bulunuz. (Volt/Div=0,1V prob x10 konumunda) Time/div kademesi 0,5ms ise işaretin periyodunu ve frekansını hesaplayınız.



    Tepe değer hesaplanırken, dikey eksende sıfır çizgisinden itibaren dikey kare sayısı sayılır (dikey kare sayısı=3).
    Tepe değer (Vt veya Vm)=dikey kare sayısı* volt/div formülünden 3*0,1=0,3V bulunur. Prob x10 kademesinde olduğu için bu değer 10 ile çarpılmalıdır. 0,3*10=3V. Sinyalin tepe değeri 3V dur.

    Tepeden tepeye değer hesaplanırken, en düşük değer ile en yüksek değer arasındaki dikey kare sayısı dikkate alınır (dikey kare sayısı=6).
    Tepeden tepeye değer(peak to peak) (Vtt veya Vpp)=dikey kare sayısı*volt/div=6*0,1=0,6V. Prob x10 kademesinde olduğu için 10*0,6 ile 6V değerine ulaşılır.

    Periyot hesaplanırken işaretin sürekli tekrar eden ve 1 çevrim olarak isimlendirilen kısmının yatay olarak kaç kare kapladığı belirlenir.
    Periyot (T)= yatay kare sayısı*Time/div ile hesaplanır. T=6*5ms=30 ms olarak hesaplanır.
    Frekans ile periyot arasında f=1/T bağıntısından f=1/30ms ile f=1000/30 dan yaklaşık olarak 33,3 Hz frekansa sahip bir işarettir.


    İşaret, sinüs şeklinde olduğu için etkin değerini ve bir alternansının ortalama değerini de hesaplayabiliriz.

    Veff=0,707*Vm=0,707*0,3=0,2121V
    Vort=0,636*Vm=0,636*0,3=0,1908V olarak bulunur.

    2. Analog osiloskop ekranında görülen doğru akım sinyalinin değerini bulunuz. (volt/div= 5V,
    prob=1x1)



    Gerilim değeri hesaplanırken dikey kare sayısına bakılır. Dikey eksen gerilimi temsil etmektedir. Doğru akım gerilimi olduğu için sadece tek değeri vardır.
    V=dikey kare sayısı * Volt/Div formülünden V=2*5=10V olarak hesaplanır. Prob x1 kademesinde olduğu için çıkan sonuç doğrudan kullanılır.

    İşaret sinüs şeklinde olmadığı için etkin değer ve ortalama değer hesabı yapılmadı.

    3. Aşağıda ekran görüntüsü verilen işaret için, Volt/Div kademesi 2V da, Time/Div kademesi ise 5us (mikrosaniye) kademesindedir. Bu verilere göre Vpp, Vm, Vmin, T, f, Veff, Vort değerlerini hesaplayınız.



    Vpp= Dikey Kare Sayısı (en düşükten en yükseğe kadar sayılır) X Volt/Div=6*2=12V
    Vm=Dikey Kare Sayısı (sıfır çizgisinden en yükseğe kadar sayılır) X Volt/Div= 3*2=6V
    Vmin= Dikey Kare Sayısı(sıfır çizgisinden en düşük değere kadar sayılır) X Volt/Div= 3*2=-6V (bu değerin eksi olduğu şekilden tespit edilmektedir)
    Veff=0,707*Vm=0,707*6=4,242V
    Vort=0,636*Vm=0,636*6=3,816V

    T=Bir çevrimin yatay ekranda kapladığı kare sayısı X Time /Div= 8*5.10-6 = 40*10-6=40us (mikrosaniye)

    *Burada periyot tespit edilirken, çevrimin belirlenmesinde tepeler arası kare sayısına bakılmıştır. Vadiler arası kare sayısından da aynı sonuç elde edilebilir.

    f=1/T= 1/40*10-6 =1000000/40=25000Hz=25Khz

    *Formülde 10 üzeri -6 yukarı geçince 10 üzeri 6 olmuştur. O sayı da 1 000 000 demektir.


    Dalga Boyu: İşaretin bir çevrimde kat ettiği mesafeye denir. Elektrik sinyalleri ışık hızında hareket eder. Dalga boyunun birimi metredir.



    λ=300*106 /25*103

    λ=12*103

    λ= 12000 m= 12 km olarak bulunur. İşaretimiz bir çevrimde 12 km yol almaktadır.

    Kaynak 1: http://www.ktu.edu.tr/dosyalar/trabz...trik_f0391.pdf
    Kaynak 2: http://www.yildiz.edu.tr/~uzun/ED_PDF/EDTlab06.pdf
    Kaynak 3: http://mukweb.mu.edu.tr/Icerik/chamz...siloskopHC.pdf
    Kaynak 4: http://elektrik.kocaeli.edu.tr/uploa...837022e795.pdf
    Last edited by Elektronik; 07-12-18 at 23:07.

Tags for this Thread

Bookmarks

Gönderme izinleri

  • Yeni Konu açamazsınız
  • Konulara cevap yazamazsınız.
  • Eklenti gönderemezsiniz.
  • Mesajlarınızı düzenleme izniniz yok.
  •